Od stycznia 2026 roku unijny mechanizm wyrównywania cen CO₂ na granicach – znany pod skrótem CBAM – wszedł w fazę docelową. Dla firm importujących stal, aluminium, cement czy nawozy oznacza to jedno: koniec okresu oswajania się z przepisami. Teraz liczy się gotowość operacyjna, poprawna kalkulacja emisji i realne koszty certyfikatów. Warto sprawdzić, czy Twoja firma jest na to przygotowana – i czy nie warto sięgnąć po doradztwo CBAM, zanim pojawią się pierwsze błędy w rozliczeniach.
Czym jest CBAM i kogo dotyczy?
CBAM – Carbon Border Adjustment Mechanism – wyrównuje koszty emisji CO₂ między producentami unijnymi a tymi spoza Unii Europejskiej. Jeśli importujesz towary z krajów, gdzie producenci nie płacą za emisję gazów cieplarnianych tyle co w UE, musisz wyrównać tę różnicę poprzez zakup certyfikatów CBAM. Mechanizm obejmuje stal i żeliwo, aluminium, cement, nawozy, wodór oraz energię elektryczną, a od 2026 roku rozszerza się o kolejne kategorie produktów przetworzonych. Nie jest to wyłącznie kwestia regulacyjna – to zmiana, która bezpośrednio wpływa na marże i konkurencyjność całego łańcucha dostaw.
Gdzie firmy popełniają najczęstsze błędy?
Przedsiębiorcy najczęściej potykają się na kilku tych samych etapach. Pierwszym jest błędna ocena, czy dany towar w ogóle podlega CBAM – pozorna oczywistość, która w praktyce bywa zaskakująco trudna ze względu na kody CN i specyfikę produktów przetworzonych. Drugim problemem jest pozyskiwanie danych o emisjach od zagranicznych dostawców – wielu z nich nie jest jeszcze przygotowanych do przekazywania takich informacji, co zmusza importerów do stosowania wartości domyślnych, zazwyczaj wyższych i droższych. CBAM nie jest też zadaniem dla jednego działu – dotyka zakupów, logistyki, finansów i ESG jednocześnie, a brak koordynacji między tymi obszarami to jeden z głównych źródeł ryzyka.
Kiedy warto skorzystać z doradztwa CBAM?
Wsparcie eksperckie jest szczególnie cenne wtedy, gdy firma stoi przed pierwszym rozliczeniem lub zmienia strukturę łańcucha dostaw. To nie jest obszar, w którym warto uczyć się na własnych błędach – kary za nieprawidłowe rozliczenia mogą być dotkliwe. Profesjonalne doradztwo CBAM pozwala nie tylko uniknąć sankcji, ale też realnie obniżyć koszty certyfikatów dzięki precyzyjniejszej kalkulacji emisji na podstawie danych rzeczywistych. Kompleksowe wsparcie w tym zakresie oferuje m.in. firma Thedy & Partners, łącząca znajomość regulacji środowiskowych z praktycznym podejściem do compliance.
Podsumowanie
CBAM to jedna z tych regulacji, przy których pozorne oszczędności na etapie przygotowania potrafią zamienić się w realne straty przy pierwszym rozliczeniu. Im wcześniej firma zrozumie swoje obowiązki i uporządkuje procesy wewnętrzne – tym spokojniej wejdzie w kolejne okresy sprawozdawcze. Warto zadbać o to teraz, nie czekając na pierwsze wezwanie do wyjaśnień.